Vitaminler
Vitaminler
Kimyasal Özelliklerine Göre Vitaminler

Kimyasal Özelliklerine Göre Vitaminler

Kimyasal Özelliklerine Göre Vitaminler

Vitaminler kimyasal özelliklerine göre başlıca iki sınıfta toplanabilir.

Suda çözünen vitaminler (B vitaminleri ve vitamin C)

  • Suda çözünen vitaminler bağırsakta emildikten sonra kullanılacakları dokuya kan dolaşımıyla taşınır. Her birinin suda çözünürlük derecesi farklıdır. Bu derece vücuttaki dağılımlarını da etkiler. Suda çözünen vitaminler gereğinden fazla alınırsa dokularda belirli bir ölçüde depolandıktan sonra idrarla vücuttan dışarı atılır.
  • B vitaminleri serbest halde etkinlik gösteremez. Vücuttaki işlevlerini yerine getirebilmeleri için pek çok kimyasal süreçten geçmeleri gerekir. Başka maddeler ya da molekül parçalarının eklenmesiyle koenzim işlevlerini yerine getirebilirler.
  • Vitamin C nin fizyolojik işlevleri iyi bilinirse de metabolizma mekanizmaları çok açık değildir. Vitamin C diş ve kemiklerin büyümesi, deri altı dokuların ve kan damarlarının bütünlüğüyle yaraların iyileşmesi için gereklidir. Son yıllarda ortaya atılan ve doğruluğu tartışmalı olan bir görüşe göre yüksek miktarda Vitamin C alınması nezleyi önlediği gibi enfeksiyonlara karşı direnci de artırır.

Yağda çözünen vitaminler (A, D, E ve K vitaminleri)

  • Yağda çözünen vitaminler bağırsaklardan safra tuzlarının yardımıyla emildikten sonra lenf sistemiyle vücudun çeşitli bölgelerine taşınır.
  • A ve D vitaminleri öncelikle karaciğerde, E vitamini vücuttaki yağ dokusunda ve daha az ölçüde üreme organlarında depolanır. K vitamini vücutta göreli olarak çok az depolanır.
  • Yağda çözünen vitaminlerin çok çeşitli işlevleri vardır. Vitamin A gözde ağ tabakadaki proteinlerle birleşerek karanlıkta görmeye yardımcı olur. Vitamin D canlının büyümesi, özellikle kemik gelişmesi için kalsiyum metabolizmasında önem taşır. Vitamin E de hayvanlarda büyümeyi hızlandırır, eksikliği bazı hayvan türlerinde kısırlığa yol açar. Vitamin K kanın pıhtılaşmasında yer alan enzim süreçlerinde gereklidir.
  • Yağda eriyen vitaminlerin fazla dozda alınması, toksik etki göstererek zehirlenmelere neden olur. Diğer vitaminlerin fazla alınması sonucu, fazla olan miktar idrar yoluyla atılır. Normal, sağlıklı bir birey, dengeli beslendiğinde herhangi bir vitamin yetersizliği oluşmaz.

Vitaminlerin Çeşitleri ve Bulundukları Yerler (Gıdalar/Besinler)

A Vitamini: Karaciğer, yağsız et, süt, tereyağı, yumurta, yeşil ve sarı sebzelerde.

B Vitamini: Tahıllar, yağsız et, böbrek, yürek, beyin, karaciğer, yer fıstığı, tavuk, ceviz, yumurta, kepek ekmeği ve yağlı tohumlarda.

B1 Vitamini: Buğday, pirinç, mısır, yulaf, darı, çavdar ve bunlarla yapılan besinlerde, kepek ekmeğinde, mantar ve bira mayasında.

B2 Vitamini: Süt, peynir, yoğurt ve koyu yeşil yapraklı sebzelerde.

B6 Vitamini: Kümes hayvanları, sığır ve koyun eti, karaciğer, yumurta ve sütte.

B12 Vitamini: Karaciğer, et ve yumurtada.

C Vitamini: Portakal, mandalina, greyfurt, limon, havuç, çilek, kavun, taze kırmızı ve yeşil biber, lahana, maydanoz, kuşburnu ve yeşil sebzelerde.

D Vitamini: Balık yağı, süt ve tere yağında.

E Vitamini: Buğdayda, pirinç, mısır, çavdar, marul, yer fıstığı, badem, susam, ceviz, zeytinyağı, ay çiçek yağı, mısır özü yağı, pamuk yağı ve yeşil sebzelerde.

K Vitamini: Et, karaciğer, domates, kabak, karnabahar, ıspanak ve diğer yeşil yapraklı sebzelerde.

Yazar Hakkında

Eğitimci & Araştırmacı

Benzer yazılar

1 Yorum

  1. Geri İzleme: Vitaminler ve Görevleri - Yücel KESEN

Bu İçeriğe Yorum Yap!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir