Bilim ve Teknoloji

Yerkürenin Yapısı

Yerkürenin Yapısı

Yer kabuğu yoğunlukları, sıcaklıkları ve  kalınlıkları birbirinden farklı katmanlardan oluşmaktadır. Bu katmanlar hakkındaki bilgilerimiz fosill incelemelerine ve çeşitli aletlerle yapılan ölçümlere dayanmaktadır. Bu katmanlar yer yüzünde meydana gelen olayların başlıca nedenlerini oluşturmaktadır. Şimdi de bu katmanları inceleyelim:

  • Yerkabuğu ( Litosfer, Taşküre)
  • Manto(Pirosfer)
  • Çekirdek(Barisfer, Ağırküre)

1.Yer Kabuğu

Yoğunluk ve kalınlığı en az olan katmandır. Ortalama 33 km kalınlığa sahiptir. Sıcaklı her 33 m aşağı inildikçe sıcaklık 1 derece artar. Yerkabuğu bileşimi ve yoğunlukları farklı iki bölüme ayrılır.

a)Granitik yerkabuğu (Sİ-AL)

Yerkabuğunun üst tabakasıdır. İçindeki Silisyum ve Alüminyumdan dolayı bu adı almıştır.  Granit,kumtaşı ve kalker gibi hafif taşlardan oluşmuştur. Ortalama yoğunluğu 2,7 gr/cm3 dür. Kalınlığı dağların bulunduğu yerde fazla(30-60km),denizlerde ise incedir. (5-10 km)

b)Bazaltik Kabuk (Sİ-MA)

Silisyum ve Magnezyumdan oluştuğu için bu adı almıştır. Yoğunluğu 3gr/ cm3 hamur kıvamındadır. okyanuslarda kalın karalarda incedir. SİMA’nın denizlerde ve okyanuslarda ince olmasından dolayı dünyada en fazla depremlerin olduğu yerler Büyük Okyanus dur. Çünkü SİMA nın hemen altında mağma bulunmaktadır.

2.Manto

Yer kabuğunun hacminin %80 oluşturur. Çekirdeğin üstünü örttüğü için bu adı almıştır. Ateş küre veya Astenosfer adını da alır. Yoğunluğu 5-6 gr/ cm3 dür. Volkan ,Deprem gibi iç olayların olmasının temel kaynağını oluşturur. Sıcaklığı 1200-2400 derece arasıdır.

3. Çekirdek

Dünyanın merkezini oluşturan en yoğun en kalın ve sıcak katmandır. Ortalama yoğunluğu 6-15 gr/ cm3 dür. Sıcaklığı ortalama 4500-5000 derecedir. Çekirdeğin üstü ağırlıktan,basınçtan ve sıcaklıktan dolayı katı iken iç çekirdek katıdır. Buna şöyle bir örnek verebiliriz. Evde sulu bir yemek yaparken ocağın altını açık unutursak ve kapağı da kapalı olursa belli bir zaman sonra unuttuğumuz sulu yemek sıcaklık ve kapağın yaptığı basınçtan dolayı yanar ve katılaşır. Çekirdekte aynı durumdadır. Ortalama kalınlığı 2900-6378 km  arası dır.

İlgini çeker mi acaba?

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı