Biber Neden Acıdır?

Biber Neden Acıdır?

Acı biber, insanların tropik bölgelerde oldukça yaygın olan tehlikeli hastalıklardan korunmasına da yardımcı oluyor. Acı biberin baharat olarak kullanılması, ekvatordan kuzeye ve güneye 20 derece içindeki enlemlerde yaşayan hemen her kültüre yayılmış durumda.

Florida Üniversitesi zooloji profesörü ve ev­rim ekoloğu Douglas Levey; bitkilerin meyve üretmelerinin nedeninin, hayvanları bunları yemeye özendirip çekirdeklerini saçarak ço­ğalmaları olduğunu söylüyor ve ekliyor. “O halde biberler neden böylesine acı, çünkü yenmeyecek ve çoğalamayacaklar” Ama Levey ve farklı üniversitelerden altı araştırmacı, Bolivya kırlarında yetişen, kimi acı, kimiyse acı olmayan 15 yaban biberi türünü inceledikten sonra acının aslında son derece mantıklı bir sırrının olduğunu keşfetti: Savunma! Peki kime karşı? Gerçek düşmana! Araştırmalarının sonunda Levey ve arkadaşla­rı acı biber bitki tohumlarının başlıca ölüm nedeninin Fusarium adlı bir mantar türü ol­duğunu belirlediler. Fusarium mantarı, bö­ceklerin meyvelerde açtığı yaralardan gire­rek, çekirdekleri hayvanlar tarafından yenme­den ve henüz çevreye saçılmalarından önce öldürüyor. Biberlere acılığını veren kapsaisin (capsaicin) adlı kimyasal, hem mikrop gelişimini büyük ölçüde yavaşlatıyor hem de meyveyi Fusarium’dan koruyor. Ayrıca kapsaisin tilki ve ra­kun gibi yerel memelilerin meyveleri yemesi­ni engellerken, kuşlarda ise bu acı kimyasalı belirleyecek fizyolojik bir mekanizma bulun­muyor. Dolayısıyla onlar acılığını fark etme­den biberleri yiyor ve tohumlarını saçarak üremelerine yardımcı oluyorlar.

Bu kimyasal, yalnızca kendini üreten bitkilere yardımcı olmakla da kalmıyor. Levey’e göre acı biber, insanların tropik bölgelerde olduk­ça yaygın olan tehlikeli hastalıklardan korun­masına da yardımcı oluyor. Araştırmacı, “acı biberin baharat olarak kullanılması, ekvator­dan kuzeye ve güneye 20 derece içindeki en­lemlerde yaşayan hemen her kültüre yayılmış durumda” diyor.

Biber Neden Acıdır?

Acı kırmızı biberin Yeni Dünya’da (Amerika kıtaları) evcilleştirilen ilk bitkilerden olduğu­na da işaret eden araştırmacı, içerdiği kapsaisinin buzdolabı ve yapay koru­yucuların gelmesinden çok önce in­sanların yemeklerini mikroplardan korumuş olabileceğini belirtiyor. Ama Levey ve arkadaşlarını biber­le ilgili olarak hâlâ düşündüren bir konu var: “Kapsaisin madem bu kadar yararlı, acı olmayan bi­ber türleri nasıl olup da ayakta kalabilmiş?” Bununla ilgili olarak geliştir­dikleri varsayımsa şu: Biber bit­kileri için kapsaisin geliştirme­nin oldukça yüksek bir bedeli var.

Levey, acı biberlerin çekirdek­lerinin kabuklarının çok ince olduğuna dikkat çekiyor. Bu­nun da olası nedeninin, bitki­nin kapsaisin üretebilmek için çekirdekleri koruyan kabuğu oluşturan lignin adlı karmaşık molekülün üretiminden fedakar­lık yapmak olduğunu söylüyor.Levey’e göre bu olgu, çekirdeğin kimyasal ve fiziksel korunum seçe­nekleri arasında ilginç bir değiş tokuşu yansıtıyor ve doğal seçilimin gücünü gösteriyor. Levey ve arkadaşları, nemli ve Fusari­um mantarının çok yaygın olduğu yük­sek yerlerde yetişen yabani biber bitki­lerinin tamamının biberlerinin acı ol­duğunu keşfettiler. Mantarın fazlaca so­run olmadığı daha kuru alçak bölgeler­deyse biber bitkilerinin yalnızca yüzde 40’ının acı biber ürettiği görüldü. Geri bitkiler, kaynaklarının büyük kısmını, al çak yerlerde yaygın olarak görülen ka­rıncalara karşı çekirdeklerini koruyacak kalın kabuk geliş­tirmeye yönlendirmişler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir